Şeytana Uydum suçsuzum: Faust ve Şeytanın Genel Tarihi


Yer yüzünün en vahşi canlısı sorulsa, hiç şüphesiz bir kaç hayvan türünü düşündükten sonra bunların hiç birinin insan kadar vahşi olmadığını fark ederiz. Öyleki hem kendi türüne hem de doğadaki her şeye karşı gizli bir öfke içinde sanki insan. Ancak bir o kadar da masum. Masum çünkü fail değil. Masum çünkü kötü eylemlerin hiç birinden sorumlu değil. Masum çünkü tüm kötülüklerin kökeninde onu sürekli kandıran ve asıl fail olan şeytan yatıyor. Bu nedenle son derece cici canlılar olan insan evladının aslında tüm kötülüklerden beraat ettiğini görüyoruz. İlk uygarlıklardan günümüze kadar,  suç ve ahlaksızlık makinesi olan şeytan farklı kılıklarda karşımıza çıkıyor. Her seferinde insanı kandırıyor. Oysaki insan hep iyi…

Şeytanın teşfik primlerini ödediği alanlara baktığımızda ise karşımıza arzular çıkıyor. Genel olarak ahlak ve arzular arasındaki gerilimi hatırlatarak, sürekli arzulayan ve hatta arzu makinesi olarak tanımlanan insanın, bu arzuları karşında tarih boyu süren savaşında şeytanın derinlerde bir etkisi olduğu ise aşikar. Arzu diyince akla hemen gelen cinsel arzular gibi diğer tüm insani arzularını da içine alacak kocaman bir liste oluşturmak mümkün. Arzulara yenik düşerek diğer canlılara zarar verme durumu (ahlaksızlık diyebiliriz) gerçekleştiği anda ise insanın suçu atacağı bir günah keçisine ihtiyaç duyduğu da ortada. (Diğer çağları bilemiyorum ama modern insan için diğer insanlara zarar verme durumunda bir tanık yoksa şeytana da aslında çok ihtiyaç yok)

Arzuları arttırma ve ahlaksızlığın sorumlusu olan şeytan Mefisto ismiyle  Goethe’nin karakteri Faust’u etkisi altına alır. Faust Arzularını bastırmaktan vazgeçer. Mefisto herşeyi orginize eder. Bir olaylar silsilesi sonucu arzular felekate neden olacaktır.  Açıkça bu felaketler için günümüz okuyucusu Mefisto’yu çok suçlayamaz, çünkü Mefisto sadece var olan arzular üzerinden etki göstermektedir. Dün yasak olarak görülen ve  tatmin edilmesi sunucu diğer bir canlının zarar göreceği düşünülen arzular ile ilgili olumsuz fikirler bügün yürürlükte  değildir, aksine Faust vari  arzunun giderilmesi gayet  meşrudur ya da en azından bugun öyle gözükür.  Faustu okurken 18. yüzyılda arzu ve ahlak geriliminin günümüzden son derece farklı olduğunu anladığımızda şeytanın aslında uzun süredir işşiz olduğunu da anlayacağız. Temelde ise Goethe’nin de eserinde zaman zaman tekrar ettiği üzere insan şeytandan daha tehlikeli. Derinlemesine bakıldığında ise diğerlerine zarar veren şey şeytan değil bizlerin kurmuş olduğu  ve sürekli  değişen anlam dünyasından başka bir şey değil.

Şeytan kültünü ortadan kaldırmadan ifade edersek, diğer fenomenlerle ilişkilerimizi düzenleyen ve onları anlamlandırmamız konusunda klavuz olan kültür şeytanın iş vereni konumunda. Ama son bir kaç yüzyıldır şeytanın da kafası karışık.  İnsan şeytanın bir kaç adım önünde hep. Sonunda bir tür bankamatik memura dönüştü zavallı. Kitlesel ölümler, savaşlar, terör, doğa katliyamları, ve pek çok kötülük karşısında o bile şaşkın. Belki de bir yandan da seviniyordur. Çünkü her iyi öğretmen öğrencisinin kensini geçmesinden haz duyar. Bu gün insan şeytanı geçmiştir.

Bu konuda okuma yapmak isteyenler için öncelikle elbette Goethe’nin Faust isimli eserini önermek isterim. Diğer eser ise Şeytanın Genel Tarihi ismini taşıyor.  Farklı kültürlerde şeytan ve benzeri formların nasıl oluştuğunu anlatan kitapta, yine kültürlere göre kötü- iyi gibi kavramlar ve şeytaniliğin ne olduğuna ilişkin doneleri bulmak mümkün.

unutmadan yazının veya kitap önerilerinin satanizmle hiç bir ilgisi yok. olayı inançlarla da ilişkilendirmeden insan ve onun yer yüzündeki ahmakça duruşu ile ilgili düşünürseniz sevinirim,   saygılar 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s